Geschiedenis

Van Spaanse kolonie tot een, door de VS gesteund, onafhankelijk Cuba (1500-1959)

De oorspronkelijke bevolking van Cuba bestond uit Indianen. Rond 1500 werd Cuba gekoloniseerd door de Spanjaarden en de bewoners van het eiland werden grotendeels uitgemoord door zware dwangarbeid en de verspreiding van Europese ziektes. Daarna werden er Afrikaanse slaven geimporteerd.

In de jaren daarna ontwikkelde Havana en Santiago de Cuba zich tot belangrijke doorvoerhavens voor Spaanse schepen, die beladen met goederen, afkomstig van het Latijns Amerikaans continent, op weg naar Spanje. In dit verband is het leuk om te melden, dat onze Piet Hein in 1628, kans heeft gezien de spaanse zivervloot te veroveren!

Vanaf 1800 verliest Spanje niet alleen haar macht in Europa maar ook op haar kolonies. De gekoloniseerde Latijns Amerikaanse landen maken zich los van het moederland Spanje. De strategische ligging van Cuba heeft inmiddels de belangstelling van de Verenigde staten gewekt en in 1898 landen zij op Cuba en maken een eind aan de macht van Spanje. Door toedoen van een beweging ooit gestart door Jose Marti (1853-1895) verleent de V.S in 1902 staatkundige onafhankelijkheid maar behoudt de marinebasis Guantanamo bay voor militaire doeleinden. Vanaf die tijd wordt Cuba afwisselend bestuurd door burgerregeringen en militaire junta’s.


Het tijdperk Castro, van rebel tot dictator (1959 tot nu)

Op 1 januari 1959 neemt Fidel Castro de macht over van de toenmalige dictator Batista. Fidel behoort met Che Guevarra tot een groep revolutionairen, die zich verzetten tegen de uitverkoop van de Cubaanse Landbouw en Industrie aan de Amerikaanse mafia

In eerste instantie bestond er in de V.S nog wel enige symphatie voor Castro. Men wist dat Batista een misdadiger was en de nieuwe leider Castro was in ieder geval geen communist. De symphatie van de V.S veranderde echter op slag toen Castro het jaar daarop Noord Amerikaanse ondernemingen nationaliseerde. Amerika stopte de invoer van Cubaanse rietsuiker en stelde een handelsblokkade in. Rusland nam de suiker over en daarmee kwam Castro, in feite tegen zijn zin terecht in het communistische kamp. De eeuwenlange Cubaanse economische afhankelijkheid van de V.S werd in feite ingeruild voor economische afhankelijkheid van de Sovjet Unie.

Ondertussen weken rijke Cubanen massaal uit naar de V.S waar ze en felle anti-Castro beweging opzette. De pressie van deze groep leidde er toe dat de V.S in 1961 alsnog probeerde Cuba militair te heroveren via een invasie in de zogeheten Varkensbaai. Deze operatie mislukte! Dit was een grote klap voor de V.S, omdat zij voor het eerst in haar geschiedenis niet in staat bleek te zijn, een Spaanse ex-kolonie haar politieke wil op te leggen. Om zich te wapenen tegen een mogelijke volgende Amerikaanse aanval ontving Cuba in 1962 Russische raketten. De plaatsing van deze raketten leidde bijna tot een derde wereldoorlog. Amerika dwong Rusland de raketten te verwijderen en in ruil daarvoor beloofde zij Cuba nooit meer aan te vallen Economisch geboycot door de V.S maar geholpen door Rusland bouwde Cuba aan een socialistische maatschappij. Het werd het enige land in Latijns Amerika en in de gehele Derde Wereld waar niemand van honger omkwam en medische zorg gegarandeerd werd. Echter de prijs die voor deze eerlijke verdeling van armoede betaald werd, was het opgeven van meningsuiting, vrijheid van pers en vrijheid van vergaderen en demonstraties

In de jaren zeventig en tachtig ontstond steeds meer ontevredenheid bij een deel van de bevolking. Gevolg hiervan was een vlucht, nu niet meer alleen door de rijken maar door veel, met name jonge mannen die verwachten in de V.S een beter bestaan op te kunnen bouwen.

Na de val van de Berlijnse muur in 1989 trekt Rusland zijn steun aan Cuba in. Vanaf die tijd houdt Cuba zich economisch staande door het bevorderen van toerisme en het gedogen van kleine kapitalistische ondernemingen.

Op dit ogenblik kan men alleen maar speculeren over de toekomst van Cuba. Zal Cuba na het vertrek of de dood van Castro, in handen vallen van Cubaanse ballingen die in Miami hun tijd afwachten? Zal Castro uiteindelijk onder druk van de binnenlandse oppositie meer vrijheid toestaan en hervormingen accepteren, of zal in het post-Castro tijdperk de V.S Cuba dwingen een harde kapitalistische lijn te volgen? De meerderheid van de Cubaanse bevolking zou het liefst een toekomst zien, waarin de bestaande sociale zekerheid verbonden kan worden met democratische vrijheden.