Santaria, de
verborgen religie in Cuba
*Santaria, katholicisme in een
Afrikaans jasje
Ten tijde van de slavernij verboden de
katholieken Spanjaarden de Yoruba’s hun eigen
Afrikaanse goden, de Orisha’s te vereren. Onder
druk van hun meesters deden de Yoruba’s of zij
de katholieke heiligen aanbaden, in
werkelijkheid echter werd elke heilige door hen
in stilte omgedoopt tot een van de vele
Orishagoden. Op die wijze konden de slaven in
het geheim hun eigen religieuze feesten vieren
en hun eigen goden een plaats geven. De geest
van hun goden, zo dachten de Yoruba’s kon ten
slotte niet gevangen worden en zo overleefde de
eigen religie alle gruwelijkheden van de
slaventijd.
*Santaria, uitleg over de Orisha’s
Er zijn wel 400 Orisha’s bekend maar in Cuba
worden er ongeveer 20 vereerd. Elke Orisha heeft
zijn eigen symbolen, muziek, dansritme en
kleuren die terugkomen in de kralenkettingen. In
de mindere toeristische wijken van Havana vind
je winkels die vol staan met attributen die
gebruikt worden in de rituelen van Santaria
zoals schelpen, palmnoten, kommetjes van halve
kokosnoten, kaarsen, verse kruiden, gekleurde
kettingen, veren en kraaltjes. De Orishagod
Orula bijvoorbeeld is de katholieke heilige Sint
Franciscus
*Santaria, religie als levensstijl,
inwijding tot Santero
De inwijding tot Santero vergt de nodige
voorbereiding. Om na te gaan welke Orisha bij de
gelovige past, werpt de ‘’Babalao’’, de hoogste
priester uit de Santariahierarchie, palmnoten op
een houten bord en afhankelijk van de positie
die de noten in nemen ziet de Babalao welke
Orisha zich heeft aangemeld. Hierna volgt een
ceremonie gericht op het reinigen van het
innerlijk. Het hoofd van de in te wijden persoon
wordt kaal geschoren en het lichaam wordt
volledig in witte kleding omhuld. De witte
kleding, symbool voor reinheid en zuiverheid
moet een heel jaar gedragen worden. Na dit jaar
vindt er een definitief inwijdingsritueel
plaats.
Gedurende dit ritueel worden toekomstige
Santero’s zeven dagen van de buitenwereld
afgesloten. In deze periode worden zij vergezeld
en verzorgd door een Babalao en zijn
assistenten. Terwijl de al ingewijde Santero’s
aangevuurd door meeslepende tromgeroffel luid
zingend hun eigen Orisha’s aanroepen raakt de
toekomstige Santero en trance. De Orisha kruipt
in het lichaam van de ingewijde en is op deze
wijze aanwezig tijdens de ceremonie. Om de
Orisha’s gunstig te stemmen worden er geiten en
kippen geslacht. De Orisha zet een levenspad
voor je uit en op basis van deze beslissing
ontvangt de nieuwe Santero een aantal regels
waar deze zich zijn hele leven aan moet houden.
Deze van boven af opgelegde regels zijn per
persoon verschillend en kunnen uiteen lopen van
het niet meer eten van chocola of mais tot het
nooit meer misbruiken van water door het zwemmen
in rivieren en zeeen. Na de inwijding mogen zij
zich Santero of Santera noemen. De Santero
krijgt bovendien te horen of hij de kracht zal
bezitten ooit een Babalao, een priester dus, te
worden. Voor vrouwen is het priesterschap niet
weggelegd.
*Santero, financiele aderlating
De rituelen van Santaria zijn in de praktijk
behoorlijk duur. Inwijding tot santero of
Santera kan oplopen tot 15,000 pesos. De Babalao
en zijn assistenten moeten worden voorzien van
veel en kostbaar eten en drinken. Ook de
Orisha’s kunnen heel gulzig zijn en veel offers
eisen. Als je bedenkt dat een Cubaan gemiddeld
300 peso per maand verdient dan is het
begrijpelijk dat een beslissing om Santero te
worden, een beslissing is die men neemt met de
gehele familie want zonder hun steun is het een
onmogelijke zaak Ook voor advies over
bijvoorbeeld geldkwesties, gezondheid en
relaties kan een Babalao behoorlijke prijzen
vragen.
Adressen voor nadere informatie van
Afro-Cubaanse religie
Casa Africa
Obrapia 157
e/c Mercaderes y San Ignacio
Oud Havana
Museo de los Orisha’s
Prado 615
e/c Monte y Dragones
Oud Havana
Calejon de Hamel
Hamel 1054
e/c Aramburo y Hospital
Centrum Havana
In de Callejon de Hamel wordt elke zondag
rumbamuziek gespeeld en tevens worden de
verjaardagen geviert van de Orisha’s. De entrée
is gratis
Tijdens de reis kun je altijd meer informatie
krijgen van onze reisbegeleider
